Lubisz oglądać rzuty karne? Wywołują one u Ciebie wielkie emocje, a może chciałbyś wiedzieć czy istniej skuteczny sposób ich strzelania? Na te, a także inne pytania o rzuty karne odpowie Ci poniższy tekst.
Rzuty karne i serie rzutów karnych
Jednym z najbardziej ciekawych a zarazem nerwowym momentem podczas meczu piłkarskiego jest rzut karny. Podobnie jak rzut rożny, zawsze wykonywany jest z tego samego miejsca. W przypadku rzutu karnego jest to punkt oddalony o 11 metrów (12 jardów) od bramki. Punkt ten znajduje się w polu karnym. Jeśli chcesz dokładnie wiedzieć jakie wymiary ma boisko sprawdź ten artykuł.
Kiedy dyktuje się rzut karny
Podyktowanie rzutu karnego przez sędziego ma miejsce w dwóch przypadkach: faulu na zawodniku drużyny atakującej lub zagraniu ręką przez zawodnika drużyny broniącej. Na siłę można dopisać jeszcze symulowanie faulu przez zawodnika drużyny atakującej. Obecnie spotyka się taką sytuację rzadziej, po części spowodowane jest to zastosowaniem pomocniczego systemu wideoweryfikacji – Video Assistant Referee (VAR). Ma on pomóc sędziom w podejmowaniu trafnych decyzji. Sam VAR wykorzystuje się od 2016 roku. Sędzia może na spokojnie obejrzeć sobie powtórkę spornej sytuacji i na podstawie nagrania filmowego zadecydować o przyznaniu lub nie rzutu karnego. Wykorzystanie VAR zmniejsza występowanie kontrowersji, których w całej historii piłki nożnej przy decyzji o przyznaniu lub nie rzutu karnego było mnóstwo.
Kiedy pierwszy raz strzelano rzut karny
Jeśli chodzi o historię rzutu karnego to ważne są dwie daty: rok 1890 – kiedy to wprowadzono rzut karny jako element meczu i rok 1964 kiedy do rozstrzygnięcia wyniku meczu rozegrano pierwszy konkurs rzutów karnych. Więcej o historii piłki nożnej znajdziesz w tym artykule.
Sprawdzian umiejętności i silnej psychiki
Czy to w meczu czy w serii mającej przynieść rozstrzygnięcie meczu, każdy rzut karny to swoisty pojedynek. Podobnie jak to miało miejsce w antycznym Koloseum, gdzie naprzeciwko sobie stawali dwaj gladiatorzy, czy na dzikim zachodzie, gdzie mierzyło się dwóch rewolwerowców również rzut karny to starcie dwóch ludzi. Bramkarza, który na za zadanie obronić strzał i strzelca, który chce za wszelką cenę pokonać bramkarza i umieścić piłkę w bramce.
Trochę statystyki, trochę presji
Matematycznie znacznie większe szanse w tym pojedynku ma strzelec. Statystyki mówią jasno – skuteczne egzekwowanie jedenastek jest średnio na poziomie 85%. Nie oznacza to bynajmniej, że łatwo jest strzelić rzut karny. Na strzelcu ciąży olbrzymia presja. Oprócz tego może występować wiele niekorzystnych czynników utrudniających strzelenie jedenastki, takich jak: gwizdy kibiców na stadionie, złe warunki atmosferyczne, rozpraszanie ze strony bramkarza, stres wynikający z wagi meczu. Z tymi niekorzystnymi czynnikami najlepiej radzą sobie doświadczeni zawodnicy (a przynajmniej powinni). Chociaż i tym przypadku nie ma reguły. Nie strzelenie jedenastki przydarzyło się sporej liczbie wielkich piłkarzy, i to często w meczach najwyższej wagi. Doskonałym przykładem jest tutaj włoski napastnik Roberto Baggio, który w finale mistrzostw świata w 1994 roku przestrzelił decydującą jedenastkę w serii rzutów karnych.
Piłkarze, którym strzelanie karnych nie zawsze wychodziło
Wydawać by się mogło, że w strzelaniu karnego nie ma nic trudnego. Oddajesz strzał z 11 metrów na bramkę, która na 7,32 metra długości i 2,44 metra wysokości. Szybko licząc okazuje się, że taka bramka na prawie 18 m2 powierzchni! Więc co w tym w takiego trudnego? Jak widać na przykładzie Roberto Baggio strzelanie karnych to nie do końca taka łatwa sprawa. Przekonali się o tym również inni wielcy piłkarze jak: Leo Messi, Cristiano Ronaldo, Robert Lewandowski, Harry Kane, Luka Modrić, David Beckham i wielu innych.
Szczególnym przypadkiem marnowania rzutów karnych jest były argentyński piłkarz, który w 1999 roku w meczu Argentyna – Kolumbia przeszedł do Księgi Rekordów Guinnessa nie strzelając 3 rzutów karnych w jednym meczu! Spotkanie to miało miejsce podczas turnieju Copa America i ostatecznie zakończyło się zwycięstwem Kolumbii 3:0.
Kto w takim razie jest najlepszym egzekutorem jedenastek
Z kolei na najlepszego strzelca rzutów karnych w historii uważa się meksykańskiego, byłego już piłkarza, Cuauhtémoca Blanca. W swojej karierze nie strzelił on tylko 2 rzutów karnych z 73, które wykonywał w oficjalnych meczach. Daje mu to skuteczność na poziomie 97,3%.
Techniki wykonywania rzutów karnych
Czy jest więc jakaś skuteczna metoda na strzelanie jedenastek? Raczej nie, choć samych sposobów na wykonywanie rzutów karnych jest prawdopodobnie tyle ile zawodników. Ogólnie przyjmuje się, że mocny precyzyjny strzał w róg bramki daje największe prawdopodobieństwo pokonania bramkarza. Przy czym najlepiej strzelać blisko spojenia poprzeczki ze słupkiem lub po ziemi. Najmniejsze szanse na trafienie ma strzał oddawany na wysokości kolan – daje on najwięcej czasu bramkarzowi na reakcję, a tym samym zwiększa jego szanse na obronienie jedenastki.
Strzał w środek bramki to zawsze ruletka. Strzelec zakłada, że bramkarz rzuci się w któryś róg bramki. Jeśli natomiast tego nie zrobi, to szanse na obronienie są niemal stuprocentowe.
Ciekawym sposobem wykonywania rzutów karnych jest strzał à la Panenka. Nazwa pochodzi od czeskiego piłkarza Antoniego Panenki, który w finale mistrzostw Europy w 1976 roku strzelił decydującą jedenastkę w serii rzutów karnych. Technika strzału polegała ta delikatnym podcięciu piłki mierzonym w środek bramki. Z powodzeniem była powtórzona m.in. przez takich piłkarzy jak: Zinédine Zidane, Andrea Pirlo czy Sergio Ramos.
Rola bramkarza podczas rzutu karnego
A czy bramkarz może zwiększyć swoje szanse na obronienie jedenastki? W większości przypadków bramkarze opierają się na własnym wyczuciu lub wiedzy o tym jak zazwyczaj rzuty karne strzelają poszczególni zawodnicy. Choć istnieją pewne niestandardowe metody na zwiększenie szans bramkarza. Doskonałym przykładem jest tzw. Dudek dance – sposób obrony karnych przez polskiego bramkarza Jerzego Dudka w meczu finałowym ligi mistrzów w 2005 pomiędzy Liverpoolem a AC Milanem. Dzięki tańcu na linii bramkowej Jerzy Dudek skutecznie rozpraszał strzelców i tym samym zespół Polaka (Liverpool) wygrał w konkursie rzutów karnych.
Bramkarz i egzekutor
Choć rzadko się zdarza, również bramkarze mogą strzelać rzuty karne. Ciekawym przypadkiem jest hat-trick paragwajskiego bramkarza José Luis Chilaverta. Wszystkie gole strzelił on z rzutów karnych.
Zwycięzcy i przegrani
Jak widać rzuty karne są dużo bardziej złożoną opcją niż tylko strzał na bramkę. Śmiało można powiedzieć, że jest to połączenie emocji, szczęścia, techniki, umiejętności i psychologii. Słodkiego smaku zwycięstwa i goryczy porażki.
