Liga Mistrzów – najważniejszy klubowy turniej Europy

Liga Mistrzów corocznie przyciąga na stadiony i przed telewizory rzesze kibiców. Każda drużyna biorąca w niej udział chce wygrać ten turniej i po meczu finałowym wznieść zwycięski puchar. A może Ty także masz swojego faworyta i trzymasz kciuki, aby pod koniec sezonu 2022/23 Twoja ulubiona drużyna zgrała w finale? Jeśli tak to przeczytaj poniższy artykuł. Dowiesz się z niego jakie były początki najbardziej prestiżowych klubowych rozgrywek w Europie, która drużyna ma najwięcej zwycięstw i jaka polska drużyna zagrała w tych rozgrywkach jako pierwsza. Na koniec znajdziesz także zestawienie wszystkich finałowych meczów, jakie miały miejsce od początku powstania Ligi Mistrzów.

Fot. UEFA

Krótka historia powstania Ligi Mistrzów

Liga Mistrzów UEFA (ang. UEFA Champions League) to najbardziej prestiżowe europejskie rozgrywki klubowe. Sama koncepcja międzynarodowego turnieju, w którym brałyby udział najlepsze drużyny z Europy sięga połowy lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Wtedy to za sprawą byłego już francuskiego obrońcy, a później dziennikarza „L’Équipe” i „France Football” powstał Puchar Europy Mistrzów Krajowych (ang. European Champion Clubs’ Cup). Gabriel Hanot, bo o nim mowa, był nie tylko pomysłodawcą zorganizowania ówczesnego prekursora dzisiejszej Ligi Mistrzów UEFA, ale także wpadł na pomysł zorganizowania plebiscytu piłkarskiego „Złota Piłka”, notabene znanego dziś na całym świecie.

Gabriel Hanot i jego wizja

Sama idea stworzenia takiego turnieju jak Puchar Europy wykiełkowała w głowie 65 letniego już Hanota po przeczytaniu artykułu z brytyjskiego „Daily Mail”, w którym to okrzyknięto Wolverhampton Wanderers – ówczesnego mistrza Anglii – klubowym mistrzem świata. Sytuacja ta miała miejsce w 1954 roku. Niedługo potem, bo pod koniec stycznia 1955 roku redakcja L’Équipe, z Gabrielem Hanotem na czele, miała już zarysowane zasady nowego turnieju piłkarskiego. Przygotowali oni listę osiemnastu najlepszych klubów piłkarskich ze starego kontynentu (po jednej z każdego kraju) i opublikowali ją na łamach L’Équipe w lutym 1955 roku. Niedługo potem zostały wysłane oficjalne zaproszenie to każdej drużyny. I tu ciekawostka. Wśród wytypowanych zespołów był polski klub z Warszawy – WKS Gwardia.

Trudne początki – czyli jak biurokracja utrudniała powstanie Pucharu Europy

Jednak droga do pierwszego meczu Pucharu Europy była jeszcze długa i kręta. Żaden zaproszony przez L’Équipe klub nie potwierdził udziału. Chęci były ogromne, ale na drodze stanęła biurokracja. Narodowe federacje piłkarskie, którym niejako „podlegały” kluby musiały wyrazić zgodę na udział tych klubów w takim turnieju jak Puchar Europy. I tutaj sprawa komplikowała się jeszcze bardziej, gdyż federacje te były zrzeszone w UEFA (ang. Union of European Football Associations –  Unia Europejskich Związków Piłkarskich) i bez jej zgody nie mogły same decydować. Początkowo sama UEFA była sceptyczna do pomysłu Hanota. Dzielny redaktor nie składał jednak broni.

Redaktorzy L’Équipe nie dają za wygraną

Drugiego i trzeciego kwietnia 1955 roku odbyło się spotkanie w Paryżu, na którym zjawili się przedstawiciele zaproszonych przez Hanota klubów, a samo L’Équipe było gospodarzem tego spotkania. Powołano wówczas Komitet Organizacyjny, spisano regulamin rozgrywek i zestawiono pary pierwszej rundy (jest to jedyna sytuacja, kiedy o tym kto z kim zagra nie decydowało losowanie). Mimo ciągłego braku pozytywnej decyzji ze strony UEFA, spotkanie to okazało się niemałym sukcesem, a sama determinacja Hanota i jego kolegów z L’Équipe spowodowała, że data tego spotkania została później oficjalnie uznana za datę powstania Pucharu Europy.

1955 rok – oficjalny start Pucharu Europy

W kolejnym miesiącu, tj. w maju 1955 roku działacze UEFA stwierdzili, że oni także komuś podlegają i w pierwszej kolejności zgodę na powstanie Pucharu Europy musi wydać FIFA. Doszło więc do kolejnego spotkania, tym razem z komitetem wykonawczym FIFA. Niedługo potem FIFA przychyliła się do koncepcji nowego turnieju i pod pewnymi warunkami zaaprobowała powstanie Pucharu Europy.

Sukces jaki osiągnął Komitet Organizacyjny w rozmowach z FIFA spowodował, że działacze UEFA zaakceptowali projekt i regulamin nowego turnieju i nadali mu oficjalną nazwę European Champion Clubs’ Cup, czyli Puchar Europy Mistrzów Klubowych. Po jakimś czasie nazwa została skrócona do:  European Cup, czyli Puchar Europy. Sam Komitet Organizacyjny przekazał całkowitą kontrolę nad Pucharem Europy Komitetowi Wykonawczemu UEFA. Później sprawy potoczyły się szybko. Już 4 września 1955 roku został rozegrany pierwszy mecz Pucharu Europy Mistrzów Klubowych.

Schemat rozgrywek Pucharu Europy

Począwszy od pierwszego historycznego turnieju, rozgrywanego w sezonie 1955/1956 a skończywszy na sezonie 1990/1991 Puchar Europy miał taki sam system rozgrywek. Drużyny grały systemem pucharowym mecz i rewanż, a zwycięzca przechodził do następnej rundy. W finale rozgrywano jeden mecz na neutralnym stadionie.

W pierwszym historycznym sezonie Pucharu Europy występowało 18 drużyn. Liczba ta ulegała zwiększeniu w kolejnych latach, osiągają 32 drużyny w sezonie 1990/1991. Warto dodać, że w przeciwieństwie do Ligi Mistrzów w Pucharze Europy udział brać mogły tylko te drużyny, które w danym sezonie zdobyły mistrzostwo swojej rodzimej ligi.

Sezon 1991/92 – po raz pierwszy faza grupowa wyłoniła finalistów

Pierwsze zmiany przyniósł sezon 1991/1992. Dwie finałowe drużyny wyłonione zostały przez 3 główne rundy turnieju. Dwie pierwsze to klasyczny system pucharowy – mecz i rewanż, gdzie zwycięzca przechodzi do następnego etapu. Dwie rundy systemu pucharowego wyłoniły 8 drużyn, które następnie podzielono na dwie grupy po cztery drużyny każda. Faza grupowa to już klasyczne rozwiązanie polegające na tym, że każda drużyna rozgrywała dwa mecze z każdą inną drużyną z grupy. W sumie do rozegrania było 6 kolejek. Tylko zwycięzcy grupy awansowali dalej i grali w wielkim finale. Klasycznie finał to jeden mecz na neutralnym stadionie.

Umarł król, niech żyje król… Liga Mistrzów zastępuje Puchar Europy

Kolejny sezon, tj. 1992/93 niósł ze sobą zmianę nazwy rozgrywek. Puchar Europy, który funkcjonował od 1955 roku został zamieniony na Ligę Mistrzów.

Rozgrywki Ligi Mistrzów przeszły gruntowne zmiany w kolejnych sezonach. UEFA zwiększała ilość drużyn grających w fazie grupowej. W sezonie 1994/1995 było już ich 16. Po dwóch latach liczba ta została zwiększona do 24 (1997/98), a od sezonu 1999/2000 w fazie grupowej grały już 32 drużyny. Od tego też sezonu zmieniono koncepcję i do gry w Lidze Mistrzów dopuszczano także drużyny z drugich, trzecich a nawet czwartych miejsc z najlepszych lig europejskich. Faza grupowa zyskała na znaczeniu i stała się niejako główną formą turnieju. Wszystko co przed nią to eliminacje do Ligi Mistrzów (które nadal miały i mają formę dwumeczu – mecz i rewanż). Zwycięzca i drugi zespół z grupy awansowali do dalszej fazy play off, a trzeci zespół miał możliwość dalszej rywalizacji tylko, że w Lidze Europy.

Do finału Ligi Mistrzów awansują dwie drużyny, które przejdą przez fazę play off, mającej formę systemu pucharowego. Rozgrywany jest dwumecz, a lepsza drużyna awansuje do kolejnej rundy. Mecz finałowy, zgodnie z tradycją, rozgrywany jest na neutralnym stadionie i ma formę pojedynczego spotkania.

Hymn Ligi Mistrzów

Jak przystało na najbardziej elitarne rozgrywki klubowe na świecie Liga Mistrzów posiada swój hymn. Jest to wykonana przez Tony’ego Brittena w 1992 roku adaptacja utworu pod tytułem „Zadok the Priest”, który jest hymnem koronacyjnym autorstwa Georga Friedricha Händla. Powstał z okazji koronacji brytyjskiego monarchy – króla Jerzego II Hanowerskiego.

Pełna wersja hymnu Ligi Mistrzów trwa około trzech minut, a refren śpiewany jest w trzech różnych językach: angielskim, francuskim i niemieckim. Dlaczego akurat tymi? Są to bowiem oficjalne języki UEFA.

Trofeum Ligi Mistrzów

Trofeum i symbolem zwycięstwa Ligi Mistrzów jest puchar o wysokości 74 cm, wadze blisko 11 kg. Wykonany jest on ze srebra próby 925. Pierwszy puchar zasponsorowany był przez L’Equipe, i wręczony zwycięzcy na okres ok 10 miesięcy. Po tym okresie na stałe wręczana była pomniejszona replika pucharu, a oryginalne trofeum trafiało do nowego tryumfatora Pucharu Europy.

Która z drużyn dostała puchar na stałe

W sezonie 1966/67 UEFA wprowadziła zasadę, że klub który wygra 3 razy z rzędu lub 5 razy w ogóle Puchar Europy, to otrzyma puchar na stałe. Zasada ta obowiązywała do 2009 roku. Do tej pory kilku klubom udało się spełnić to kryterium. Są to: Real Madryt (w 1967 roku za 5 zwycięstw z rzędu), Ajax Amsterdam (w 1973 roku za 3 zwycięstwa z rzędu), Bayern Monachium (w 1976 roku za 3 zwycięstwa z rzędu), A.C. Milan (w 1994 roku za piąte zwycięstwo w ogóle) i F.C. Liverpool (w 2005 roku za piąte zwycięstwo w ogóle).

W 2009 roku UEFA wprowadziła pewne zmiany odnośnie wręczania pucharu. Oryginalne trofeum przechowywane jest przez UEFA, a zwycięska drużyna otrzymuje pełnowymiarową replikę, na której znajduje się grawer z nazwą zwycięskiego klubu. Od tego roku zlikwidowano także zasadę wręczania pucharu na stałe drużynie, która wygrała 3 razy z rzędu lub pięć razy w ogóle w rozgrywkach Pucharu Europy / Ligi Mistrzów.

Do gry wchodzi Honorowa odznaka Ligi Mistrzów

W pewnym sensie rekompensatą za tą decyzję stała się Honorowa odznaka Ligi Mistrzów, po raz pierwszy wprowadzona w sezonie 2000/2001. Znajduje się ona na lewym rękawie koszulki i ma postać tarczy – początkowo ciemnoniebieskiej, a obecnie szarej. Wewnątrz niej znajdują się białe kontury pucharu Ligi Mistrzów i liczba zwycięstw danej drużyny. Jednak nie każda drużyna, która wygrała Puchar Europy lub Ligę Mistrzów może używać Honorowej odznaki. Aby ją dostać klub musi spełnić takie same warunki jakie obowiązywały przy przekazywaniu pucharu na stałe, czyli wygrać rozgrywki 3 razy z rzędu lub tryumfować 5 razy w ogóle. Oprócz wyżej wymienionych klubów tylko FC Barcelona może nosić Honorową odznakę. Klub z Katalonii dostał ją po sezonie 2014/2015, w którym to odniósł swoje piąte zwycięstwo w Lidze Mistrzów.

Długa historia i tylko 22 zwycięskie drużyny

Mimo, że turniej Pucharu Europy, a później Ligi Mistrzów rozgrywany jest od prawie 70 lat, tylko 22 drużynom udało się tryumfować w tych rozgrywkach. Co więcej drużyny te pochodzą tylko z 10 europejskich państw. Najwięcej razy bo aż 19 zwycięstw mają kluby z Hiszpanii. Na drugim miejsce plasują się angielskie drużyny z 14 tryumfami, a podium zamykają drużyny z Włoch – 12 zdobytych pucharów.

Zestawienie wszystkich państw, z których pochodzą zwycięskie drużyny

L.pKrajLiczba zwycięstw
1.Hiszpania19
2.Anglia14
3.Włochy12
4.Niemcy8
5.Holandia6
6.Portugalia4
7.-10.Francja1
7.-10.Jugosławia1
7.-10.Rumunia1
7.-10.Szkocja1

Zwycięskie drużyny

Wśród tych 22 klubów prym wiedzie Real Madryt. Królewscy tryumfowali 6 razy w Pucharze Europy i 8 razy w Lidze Mistrzów co daje im łącznie 14 zwycięstw i tytuł najbardziej utytułowanej drużyny. Drugie miejsce przypada drużynie A.C. Milan – 7 tytułów. Podium zamykają ex aequo F.C. Liverpool i Bayern Monachium, oba po 6 zwycięstw.

DrużynaŁączna liczba zwycięstwZwycięstwa w Pucharze Europy (lata)Zwycięstwa w Lidze Mistrzów (lata)
Real Madryt146 (1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966)8 (1998, 2000, 2002, 2014, 2016, 2017, 2018, 2022)
A.C. Milan74 (1963, 1969, 1989, 1990)3 (1994, 2003, 2007)
Bayern Monachium63 (1974, 1975, 1976)3 (2001, 2013, 2020)
F.C. Liverpool64 (1977, 1978, 1981, 1984)2 (2005, 2019)
FC Barcelona51 (1992)4 ( 2006, 2009, 2011, 2015)
Ajax Amsterdam43 (1971, 1972, 1973)1 (1995)
Inter Mediolan32 (1964, 1965)1 (2010)
Manchester United31 (1968)2 (1999, 2008)
Juventus Turyn21 (1985)1 (1996)
Benfica Lizbona22 (1961, 1962)
Chelsea22 (2012, 2021)
Nottingham Forest22 (1979, 1980)
FC Porto21 (1987)1 (2004)
Celtic Glasgow11 (1967)
Hamburger SV11 (1983)
Steaua Bukareszt11 (1986)
Olympique Marsylia11 (1993)
Borussia Dortmund11 (1997)
Feyenoord Rotterdam11 (1970)
Aston Villa11 (1982)
PSV Eindhoven11 (1988)
Crvena zvezda Belgrad11 (1991)

Zestawienie wszystkich finałów Pucharu Europy i Ligi Mistrzów UEFA

Tabela poniżej pokazuje wszystkie mecze finałowe jakie miały miejsce od momentu powstania Pucharu Europy, aż do sezonu 2021/2022 kiedy mówimy już o Lidze Mistrzów.

SezonFinałWynikStadion
1955/1956Real Madryt – Stade de Reims4:3 (2:2)Parc des Princes w Paryżu
1956/1957Real Madryt – ACF Fiorentina2:0 (0:0)Estadio Santiago Bernabéu w Madrycie
1957/1958Real Madryt – A.C. Milan3:2 (0:0, 2:2, 2:2) po dogrywceStadion Heysel w Brukseli
1958/1959Real Madryt – Stade de Reims2:0 (1:0)Neckarstadion w Stuttgarcie
1959/1960Real Madryt – Eintracht Frankfurt7:3 (3:1)Hampden Park w Glasgow
1960/1961Benfica Lizbona – FC Barcelona3:2 (2:1)Wankdorfstadion w Bernie
1961/1962Benfica Lizbona – Real Madryt5:3 (2:3)Stadion Olimpijski w Amsterdamie
1962/1963A.C. Milan – Benfica Lizbona2:1 (0:1)Stadion Wembley w Londynie
1963/1964Inter Mediolan – Real Madryt3:1 (1:0)Praterstadion w Wiedniu
1964/1965Inter Mediolan – Benfica Lizbona1:0 (1:0)San Siro w Mediolanie
1965/1966Real Madryt – Partizan Belgrad2:1 (0:0)Stadion Heysel w Brukseli
1966/1967Celtic Glasgow – Inter Mediolan2:1 (0:1)Estádio Nacional w Lizbonie
1967/1968Manchester United – Benfica Lizbona4:1 (0:0, 1:1, 4:1), po dogrywceStadion Wembley w Londynie
1968/1969A.C. Milan – Ajax Amsterdam4:1 (2:0)Estadio Santiago Bernabéu w Madrycie
1969/1970Feyenoord Rotterdam – Celtic Glasgow2:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywceSan Siro w Mediolanie
1970/1971Ajax Amsterdam – Panathinaikos Ateny2:0 (1:0)Stadion Wembley w Londynie
1971/1972Ajax Amsterdam – Inter Mediolan2:0 (0:0)Stadion De Kuip w Rotterdamie
1972/1973Ajax Amsterdam – Juventus Turyn1:0 (1:0)Stadion Crvena zvezda w Belgradzie
1973/1974Bayern Monachium – Atletico Madryt1:1 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce, powt. 4:0 (1:0)Stadion Heysel w Brukseli
1974/1975Bayern Monachium – Leeds United2:0 (0:0)Parc des Princes w Paryżu
1975/1976Bayern Monachium – AS Saint-Etienne1:0 (0:0)Hampden Park w Glasgow
1976/1977F.C. Liverpool – Borussia Monchengladbach3:1 (1:0)Stadio Olimpico w Rzymie
1977/1978F.C. Liverpool – Club Brugge1:0 (0:0)Stadion Wembley w Londynie
1978/1979Nottingham Forest – Malmö FF1:0 (1:0)Stadion Olimpijski w Monachium
1979/1980Nottingham Forest – Hamburger SV1:0 (1:0)Estadio Santiago Bernabéu w Madrycie
1980/1981F.C. Liverpool – Real Madryt1:0 (0:0)Parc des Princes w Paryżu
1981/1982Aston Villa – Bayern Monachium 1:0 (0:0)Stadion De Kuip w Rotterdamie
1982/1983Hamburger SV – Juventus Turyn1:0 (1:0)Stadion Olimpijski w Atenach
1983/1984F.C. Liverpool – AS Roma1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 4:2Stadio Olimpico w Rzymie
1984/1985Juventus Turyn – F.C. Liverpool1:0 (0:0)Stadion Heysel w Brukseli
1985/1986Steaua Bukareszt – FC Barcelona0:0 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce, karne 2:0Estadio Ramón Sánchez Pizjuán w Sewilli
1986/1987FC Porto – Bayern Monachium2:1 (0:1)Praterstadion w Wiedniu
1987/1988PSV Eindhoven – Benfica Lizbona0:0 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce, karne 6:5Neckarstadion w Stuttgarcie
1988/1989A.C. Milan – Steaua Bukareszt4:0 (3:0)Camp Nou w Barcelonie
1989/1990A.C. Milan – Benfica Lizbona 1:0 (0:0)Praterstadion w Wiedniu
1990/1991FK Crvena Zvezda – Olympique Marsylia0:0 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce, karne 5:3Stadio San Nicola w Bari
1991/1992FC Barcelona – UC Sampdoria1:0 (0:0, 0:0, 1:0), po dogrywceStadion Wembley w Londynie
1992/1993Olympique Marsylia – A.C. Milan1:0 (1:0)Stadion Olimpijski w Monachium
1993/1994A.C. Milan – FC Barcelona4:0 (2:0)Stadion Olimpijski w Atenach
1994/1995Ajax Amsterdam – A.C. Milan1:0 (0:0)Ernst-Happel-Stadion w Wiedniu
1995/1996Juventus Turyn – Ajax Amsterdam1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 4:2Stadio Olimpico w Rzymie
1996/1997Borussia Dortmund – Juventus Turyn3:1 (2:0)Stadion Olimpijski w Monachium
1997/1998Real Madryt – Juventus Turyn1:0 (0:0)Amsterdam ArenA w Amsterdamie
1998/1999Manchester United – Bayern Monachium2:1 (0:1)Camp Nou w Barcelonie
1999/2000Real Madryt – Valencia CF3:0 (1:0)Stade de France w Saint-Denis
2000/2001Bayern Monachium – Valencia CF1:1 (0:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 5:4Stadion Giuseppe Meazzy w Mediolanie
2001/2002Real Madryt – Bayer Leverkusen2:1 (2:1)Hampden Park w Glasgow
2002/2003A.C. Milan – Juventus Turyn0:0 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce, karne 3:2Old Trafford w Manchesterze
2003/2004FC Porto – AS Monaco3:0 (1:0)Arena AufSchalke w Gelsenkirchen
2004/2005F.C. Liverpool – A.C. Milan3:3 (0:3, 3:3, 3:3), po dogrywce, karne 3:2Atatürk Olimpiyat w Stambule
2005/2006FC Barcelona – Arsenal F.C.2:1 (1:0)Stade de France w Saint-Denis
2006/2007A.C. Milan – F.C. Liverpool2:1 (1:0)Stadion Olimpijski w Atenach
2007/2008Manchester United – Chelsea F.C.1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 6:5Stadion Łużniki w Moskwie
2008/2009FC Barcelona – Manchester United2:0 (1:0)Stadio Olimpico w Rzymie
2009/2010Inter Mediolan – Bayern Monachium2:0 (1:0)Estadio Santiago Bernabéu w Madrycie
2010/2011FC Barcelona – Manchester United3:1 (1:1)Stadion Wembley w Londynie
2011/2012Chelsea F.C. – Bayern Monachium1:1 (0:0, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 4:3Allianz Arena w Monachium
2012/2013Bayern Monachium – Borussia Dortmund2:1 (0:0)Stadion Wembley w Londynie
2013/2014Real Madryt – Atletico Madryt4:1 (0:1, 1:1, 1:1), po dogrywceEstádio da Luz w Lizbonie
2014/2015FC Barcelona – Juventus Turyn3:1 (1:0)Stadion Olimpijski w Berlinie
2015/2016Real Madryt – Atletico Madryt1:1 (1:0, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 5:3Stadion Giuseppe Meazzy w Mediolanie
2016/2017Real Madryt – Juventus Turyn4:1 (1:1)Millennium Stadium w Cardiff
2017/2018Real Madryt – F.C. Liverpool3:1 (0:0)Stadion Olimpijski w Kijowie
2018/2019F.C. Liverpool – Tottenham Hotspur2:0 (1:0)Wanda Metropolitano w Madrycie
2019/2020Bayern Monachium – Paris Saint-Germain1:0 (0:0)Estádio da Luz w Lizbonie
2020/2021Chelsea F.C. – Manchester City1:0 (1:0)Estádio do Dragão w Porto
2021/2022Real Madryt – F.C. Liverpool1:0 (0:0)Stade de France w Saint-Denis
2022/2023? – ??Atatürk Olimpiyat w Stambule

Bez dwóch zdań Liga Mistrzów UEFA to najważniejsze klubowe rozgrywki nie tylko w Europie, ale także na świecie. Oferują one najlepsze kluby, najlepszych zawodników i mnóstwo emocji. Wszystko to sprawia, że piłka nożna to dyscyplina, która nigdy się nie znudzi 🙂

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *