Niewątpliwie UEFA rozpieszcza kibiców piłkarskich. Wśród turniejów klubowych organizowanych przez tą federację prym wiedzie Liga Mistrzów, drugie miejsce należy do Ligi Europy, a trzecie do Ligi Konferencji. W artykule tym przeczytasz o tym ostatnim turnieju, dowiesz się m.in. jak wygląda jego schemat rozgrywek. A jako bonus przeczytasz o Superpucharze Europy i turnieju, który już nie istnieje, ale przez blisko 40 lat dostarczał kibicom wielkich emocji.
Liga Konferencji Europy UEFA
Liga Konferencji Europy UEFA (UEFA Europa Conference League) to kolejny klubowy turniej organizowany przez UEFA. Zajmuje on trzecie, ostatnie miejsce na podium jeśli chodzi o prestiż rozgrywek. W odróżnieniu od Ligi Mistrzów czy Ligi Europy, „preferuje” on niejako kluby z lig o niższym współczynniku w rankingu UEFA. Oczywiście występują w nim drużyny z najlepszych europejskich lig, takich jak hiszpańska, angielska czy włoska, ale procentowo w eliminacjach gra więcej klubów z lig, które plasują się niżej w rankingu względem tych uważanych za najlepsze.
Schemat rozgrywek Ligi Konferencji jest taki jak 2 najważniejszych klubowych turniejów w Europie – Ligi Mistrzów i Ligi Europy. Fazę grupową, w której występują 32 zespoły (podzielone na 8 grup) poprzedzają ją 4 rundy kwalifikacji. Mają one postać dwumeczu, lepsza drużyna gra dalej. O tym od której rundy dany zespół rozpocznie swoją przygodę z Ligą Konferencji decyduje ranking federacji UEFA. Po fazie grupowej następuje faza pucharowa. Ma ona postać dwumeczu. Finał, rozgrywany jest na neutralnym stadionie.
Liga Konferencji Europy to stosunkowo nowy klubowy turniej organizowany przez UEFA. Pierwsze jego rozgrywki miały miejsce w sezonie 2021/2022. Historycznie pierwszym zwycięzcą pozostaje zespół AS Roma, który w finale wygrał z drużyną Feyenoord Rotterdam 1:0.
Superpuchar Europy
W odróżnieniu od innych klubowych turniejów organizowanych przez UEFA, superpuchar Europy jest tym szczególnym. Jego wyjątkowość wynika z faktu, że udział w nim mogą wziąć tylko dwie drużyny, i to nie byle jakie. Pierwsza musi wygrać Ligę Mistrzów (wcześniej Puchar Europy), a druga musi być zwycięzcą Ligi Europy (wcześniej Pucharu UEFA, a przed likwidacją Pucharu Zdobywców Pucharu). Pierwszy raz Superpuchar Europy zorganizowano w 1972 roku. O zwycięstwie, aż do 1997 roku decydował dwumecz: mecz i rewanż (wyjątkami były finały w 1984, 1986 i 1991 roku, kiedy rozegrano tylko jedno spotkanie). W 1998 roku zmieniono formułę Superpucharu Europy i o zwycięstwie decyduje tylko jeden mecz.
Superpuchar Europy rozgrywany jest corocznie w sierpniu, przed rozpoczęciem rozgrywek Ligi Mistrzów i Ligi Europy.
W poniższej tabeli zestawiono wszystkie mecze rozgrywane o Superpuchar Europy.
| Rok | Zwycięzca i pokonany | Wynik | Stadion |
|---|---|---|---|
| 1972 | Ajax Amsterdam – Rangers | 3:1 (2:1); 3:2 (2:2) | Ibrox Stadium w Glasgow / Stadion Olimpijski w Amsterdamie |
| 1973 | Ajax Amsterdam – AC Milan | 0:1 (0:0); 6:1 (2:0) | San Siro w Mediolanie / Stadion Olimpijski w Amsterdamie |
| 1974 | Bayern Monachium – FC Magdeburg | anulowano | |
| 1975 | Dynamo Kijów – Bayern Monachium | 1:0 (0:0); 2:0 (1:0) | Stadion Olimpijski w Monachium / Stadion Olimpijski w Kijowie |
| 1976 | RSC Anderlecht – Bayern Monachium | 1:2 (1:0); 4:1 (2:0) | Stadion Olimpijski w Monachium / Stade Constant Vanden Stock w Brukseli |
| 1977 | Liverpool FC – Hamburger SV | 1:1 (0:1); 6:0 (2:0) | Volksparkstadion w Hamburgu / Anfield w Liverpoolu |
| 1978 | RSC Anderlecht – Liverpool FC | 3:1 (2:1); 1:2 (0:1) | Stade Constant Vanden Stock w Brukseli / Anfield w Liverpoolu |
| 1979 | Nottingham Forest – FC Barcelona | 1:0 (1:0); 1:1 (1:1) | City Ground w Nottingham / Camp Nou w Barcelonie |
| 1980 | Valencia CF – Nottingham Forest | 1:2 (0:0); 1:0 (1:0) | City Ground w Nottingham / Estadio Mestalla w Walencji |
| 1981 | Liverpool FC – Dinamo Tbilisi | anulowano | |
| 1982 | Aston Villa – FC Barcelona | 0:1 (1:0); 3:0 (0:0, 1:0, 3:0) | Camp Nou w Barcelonie / Villa Park w Birmingham |
| 1983 | Aberdeen FC – Hamburger SV | 0:0 (0:0); 2:0 (0:0) | Volksparkstadion w Hamburgu / Pittodrie Stadium w Aberdeen |
| 1984 | Juventus FC – Liverpool FC | 2:0 (1:0) | Stadion Olimpijski w Turynie |
| 1985 | Juventus FC – Everton FC | anulowano | |
| 1986 | Steaua Bukareszt – Dynamo Kijów | 1:0 (1:0) | Stadion Ludwika II |
| 1987 | FC Porto – Ajax Amsterdam | 1:0 (1:0); 1:0 (0:0) | Stadion Olimpijski w Amsterdamie / Estádio das Antas w Porto |
| 1988 | KV Mechelen – PSV Eindhoven | 3:0 (2:0); 0:1 (0:0) | Achter de Kazerne w Mechelen / Philips Stadion w Eindhoven |
| 1989 | AC Milan – FC Barcelona | 1:1 (1:0); 1:0 (0:0) | Camp Nou w Barcelonie / San Siro w Mediolanie |
| 1990 | AC Milan – UC Sampdoria | 1:1 (1:1); 2:0 (1:0) | Stadio Luigi Ferraris w Genui / Stadio Renato Dall’Ara w Bolonii |
| 1991 | Manchester United – Crvena Zvezda Belgrad | 1:0 (0:0) | Old Trafford w Manchesterze |
| 1992 | FC Barcelona – Werder Brema | 1:1 (1:0); 2:1 (1:1) | Weserstadion w Bremie / Camp Nou w Barcelonie |
| 1993 | AC Parma – AC Milan | 0:1 (0:1); 2:0 (1:0, 2:0, 2:0) | Stadio Ennio Tardini w Parmie / San Siro w Mediolanie |
| 1994 | AC Milan – Arsenal FC | 0:0 (0:0); 2:0 (1:0) | Arsenal Stadium w Londynie / San Siro w Mediolanie |
| 1995 | Ajax Amsterdam – Real Saragossa | 1:1 (0:1); 4:0 (1:0) | La Romareda w Saragossie / Stadion Olimpijski w Amsterdamie |
| 1996 | Juventus FC – Paris Saint-Germain | 6:1 (4:0); 3:1 (1:0) | Parc des Princes w Paryżu / Stadio Renzo Barbera w Palermo |
| 1997 | FC Barcelona – Borussia Dortmund | 2:0 (1:0); 1:1 (1:0) | Camp Nou w Barcelonie / Signal Iduna Park w Dortmundzie |
| 1998 | Chelsea FC – Real Madryt | 1:0 (0:0) | Stadion Ludwika II |
| 1999 | SS Lazio – Manchester United | 1:0 (1:0) | Stadion Ludwika II |
| 2000 | Galatasaray SK – Real Madryt | 2:1 (1:1, 2:1, 2:1) | Stadion Ludwika II |
| 2001 | Liverpool FC – Bayern Monachium | 3:2 (2:0) | Stadion Ludwika II |
| 2002 | Real Madryt – Feyenoord Rotterdam | 3:1 (2:0) | Stadion Ludwika II |
| 2003 | AC Milan – FC Porto | 1:0 (1:0) | Stadion Ludwika II |
| 2004 | Valencia CF – FC Porto | 2:1 (1:0) | Stadion Ludwika II |
| 2005 | Liverpool FC – CSKA Moskwa | 3:1 (0:1, 1:1, 2:1, 3:1) | Stadion Ludwika II |
| 2006 | Sevilla FC – FC Barcelona | 3:0 (2:0) | Stadion Ludwika II |
| 2007 | AC Milan – Sevilla FC | 3:1 (0:1) | Stadion Ludwika II |
| 2008 | Zenit Sankt Petesburg – Manchester United | 2:1 (1:0) | Stadion Ludwika II |
| 2009 | FC Barcelona – Szachtar Donieck | 1:0 (0:0, 0:0, 0:0) | Stadion Ludwika II |
| 2010 | Atlético Madryt – Inter Mediolan | 2:0 (0:0) | Stadion Ludwika II |
| 2011 | FC Barcelona – FC Porto | 2:0 (1:0) | Stadion Ludwika II |
| 2012 | Atlético Madryt – Chelsea FC | 4:1 (3:0) | Stadion Ludwika II |
| 2013 | Bayern Monachium – Chelsea FC | 2:2 (0:1, 1:1, 2:2), k. 5:4 | Stadion Sinobo w Pradze |
| 2014 | Real Madryt – Sevilla FC | 2:0 (1:0) | Cardiff City Stadium w Cardiff |
| 2015 | FC Barcelona – Sevilla FC | 5:4 (3:1, 4:4, 4:4) | Stadion imienia Borisa Paiczadze w Tbilisi |
| 2016 | Real Madryt – Sevilla FC | 3:2 (1:1, 2:2, 2:2) | Lerkendal Stadion w Trondheim |
| 2017 | Real Madryt – Manchester United | 2:1 (1:0) | Nacionałna Arena „Tosze Proeski” w Skopje |
| 2018 | Atlético Madryt – Real Madryt | 4:2 (1:1, 2:2, 4:2) | A. Le Coq Arena w Tallinnie |
| 2019 | Liverpool FC – Chelsea FC | 2:2 (0:1, 1:1, 2:2), k. 5:4 | Vodafone Park w Stambule |
| 2020 | Bayern Monachium – Sevilla FC | 2:1 (1:1, 1:1, 2:1) | Puskás Aréna w Budapeszcie |
| 2021 | Chelsea FC – Villarreal CF | 1:1 (1:0, 1:1, 1:1), k. 6:5 | Windsor Park w Belfaście |
| 2022 | Real Madryt – Eintracht Frankfurt | 2:0 (1:0) | Stadion Olimpijski w Helsinkach |
Drużyną, która najwięcej razy występowała w meczu o Superpuchar Europy jest FC Barcelona. Zespół z Katalonii łącznie 9 razy walczył o to trofeum, z czego 5 razy zakończyło się zwycięstwem tego klubu. Podobnym wynikiem pochwalić się może zespół Realu Madryt i A.C. Milan.
| L.p | Klub | Liczba zwycięstw | Łączna liczba gier |
|---|---|---|---|
| 1. | FC Barcelona | 5 | 9 |
| 2. | Real Madryt | 5 | 8 |
| 3. | A.C. Milan | 5 | 7 |
| 4. | Liverpool | 4 | 6 |
| 5. | AFC Ajax | 3 | 4 |
| 6. | Atlético Madryt | 3 | 3 |
| 7. | Chelsea | 2 | 5 |
| 8. | Bayern Monachium | 2 | 5 |
| 9. | RSC Anderlecht | 2 | 2 |
| 10. | Valencia CF | 2 | 2 |
| 11. | Juventus F.C. | 2 | 2 |
| 12. | Sevilla FC | 1 | 6 |
| 13. | FC Porto | 1 | 4 |
| 14. | Manchester United | 1 | 4 |
| 15. | Dynamo Kijów | 1 | 2 |
| 16. | Nottingham Forest | 1 | 2 |
| 17. | Aston Villa | 1 | 1 |
| 18. | Aberdeen | 1 | 1 |
| 19. | Steaua Bukareszt | 1 | 1 |
| 20. | Mechelen | 1 | 1 |
| 21. | Parma | 1 | 1 |
| 22. | S.S. Lazio | 1 | 1 |
| 23. | Galatasaray SK | 1 | 1 |
| 24. | Zienit Petersburg | 1 | 1 |
Puchar Zdobywców Pucharów
Puchar Zdobywców Pucharów (PZP) to turniej, który był organizowany prze prawie 40 lat. Pierwsze jego rozgrywki miały miejsce w 1960 roku, a ostatnie w 1999 roku. Startowały w nim tylko te drużyny, które zdobyły puchar swojej macierzystej ligi.
Przez cały okres jego trwania schemat rozgrywek był taki sam. Był to system pucharowy, w formie dwumeczu (mecz i rewanż). Zwycięzca przechodził do kolejnej rundy. Poza finałem w 1961 roku, kiedy rozegrano dwa spotkania, każdy inny mecz finałowy miał formę pojedynczego meczu. Chociaż nadmienić trzeba, że zdarzało się, że mecze finałowe były powtarzane. Wynikało to z faktu, że pierwszy mecz zakończył się remisem. Dogrywka również nie przyniosła rozstrzygnięcia, a rzutów karnych wtedy nie strzelano.
Najbardziej utytułowanym klubem jest FC Barcelona, która wygrała PZP 4 razy.
Największym „polskim” sukcesem w historii PZP jest dojście w do finału Górnika Zabrze. Sytuacja ta miała miejsce w sezonie 1969/70. Niestety Górnik przegrał w finale z Manchesterem City 2:1. Pamiętny dla Górnika okazał się także półfinał tego turnieju, gdzie o wygranej piłkarzy z Zabrza nad zespołem AS Roma decydował rzut monetą. A mówi się, że rzuty karne to loteria…
Chcesz dowiedzieć się więcej o rzutach karnych? Przeczytaj ten wpis.
W tabeli zestawiono wszystkie mecze finałowe Pucharu Zdobywców Pucharu, od momentu jego rozpoczęcia, aż do sezonu 1998/1999, kiedy to rozegrano ostatni raz ten turniej. Ciekawostką jest fakt, że zarówno pierwszy jak i ostatni zwycięzca PZP to zespół z półwyspu Apenińskiego. Odpowiednio AC Fiorentina i S.S. Lazio.
| Sezon | Finał | Wynik | Stadion |
|---|---|---|---|
| 1960/1961 | AC Fiorentina – Rangers | 2:0 (1:0); 2:1 (1:0) | Stadio Comunale, Florencja / Ibrox Park, Glasgow |
| 1961/1962 | Atlético Madryt – AC Fiorentina | 1:1 (1:1, 1:1, 1:1); 3:0 (2:0) P | Hampden Park, Glasgow |
| 1962/1963 | Tottenham Hotspur – Atlético Madryt | 5:1 (2:0) | Feijenoord Stadion, Rotterdam |
| 1963/1964 | Sporting CP – MTK SK Budapeszt | 3:3 (2:1, 3:3, 3:3); 1:0 (1:0) P | Stadion Heysel, Bruksela |
| 1964/1965 | West Ham United – TSV 1860 Monachium | 2:0 (0:0) | Wembley Stadium, Londyn |
| 1965/1966 | Borussia Dortmund – FC Liverpool | 2:1 (0:0, 1:1, 1:1); | Hampden Park, Glasgow |
| 1966/1967 | Bayern Monachium – Rangers | 1:0 (0:0, 0:0, 0:0) | Frankenstadion, Norymberga |
| 1967/1968 | AC Milan – Hamburger SV | 2:0 (2:0) | Feijenoord Stadion, Rotterdam |
| 1968/1969 | Slovan Bratysława – FC Barcelona | 3:2 (3:1) | St. Jakob-Stadion, Bazylea |
| 1969/1970 | Manchester City – Górnik Zabrze | 2:1 (2:0) | Praterstadion, Wiedeń |
| 1970/1971 | Chelsea F.C. – Real Madryt | 1:1 (0:0, 1:1, 1:1); 2:1 (0:0) P | Stadion Karaiskákis, Pireus |
| 1971/1972 | Rangers – Dinamo Moskwa | 3:2 (2:0) | Camp Nou, Barcelona |
| 1972/1973 | AC Milan – Leeds United | 1:0 (1:0) | Stadion Kaftantzoglio, Saloniki |
| 1973/1974 | FC Magdeburg – AC Milan | 2:0 (1:0) | Feijenoord Stadion, Rotterdam |
| 1974/1975 | Dynamo Kijów – Ferencvaros Budapeszt | 3:0 (2:0) | St. Jakob-Stadion, Bazylea |
| 1975/1976 | RSC Anderlecht – West Ham United | 4:2 (1:1) | Stadion Heysel, Bruksela |
| 1976/1977 | Hamburger SV – RSC Anderlecht | 2:0 (0:0) | Stadion Olimpijski, Amsterdam |
| 1977/1978 | RSC Anderlecht – Austria Wiedeń | 4:0 (3:0) | Parc des Princes, Paryż) |
| 1978/1979 | FC Barcelona – Fortuna Düsseldorf | 4:3 (2:2, 2:2, 3:2) | St. Jakob-Stadion, Bazylea |
| 1979/1980 | Valencia CF – Arsenal F.C. | 0:0 (0:0, 0:0, 0:0) k. 5:4 | Stadion Heysel, Bruksela |
| 1980/1981 | Dinamo Tbilisi – FC Carl Zeiss Jena | 2:1 (0:0) | Rheinstadion, Düsseldorf |
| 1981/1982 | FC Barcelona – Standard Liège | 2:1 (1:1 | Camp Nou, Barcelona |
| 1982/1983 | Aberdeen FC – Real Madryt | 2:1 (1:1, 1:1, 1:1) | Ullevi, Göteborg |
| 1983/1984 | Juventus F.C. – FC Porto | 2:1 (2:1) | St. Jakob-Stadion, Bazylea |
| 1984/1985 | Everton F.C. – Rapid Wiedeń | 3:1 (0:0) | Feijenoord Stadion, Rotterdam |
| 1985/1986 | Dynamo Kijów – Atlético Madryt | 3:0 (1:0) | Stade Gerland, Lyon |
| 1986/1987 | AFC Ajax – Lokomotive Lipsk | 1:0 (1:0) | Spiros Louis, Ateny |
| 1987/1988 | KV Mechelen – AFC Ajax | 1:0 (0:0) | Stade de la Meinau, Strasburg |
| 1988/1989 | FC Barcelona – UC Sampdoria | 2:0 (1:0) | Stade du Wankdorf, Berno |
| 1989/1990 | UC Sampdoria – RSC Anderlecht | 2:0 (0:0, 0:0, 1:0) | Ullevi, Goeteborg |
| 1990/1991 | Manchester United – FC Barcelona | 2:1 (0:0) | Feijenoord Stadion, Rotterdam |
| 1991/1992 | Werder Brema – AS Monaco | 2:0 (1:0) | Estádio da Luz, Lizbona |
| 1992/1993 | AC Parma – Royal Antwerpia | 3:1 (2:1) | Wembley Stadium, Londyn |
| 1993/1994 | Arsenal F.C. – AC Parma | 1:0 (1:0) | Parken, Kopenhaga |
| 1994/1995 | Real Saragossa – Arsenal F.C. | 2:1 (0:0, 1:1, 1:1) | Parc des Princes, Paryż |
| 1995/1996 | Paris Saint-Germain – Rapid Wiedeń | 1:0 (1:0) | Stadion Króla Baudouina I, Bruksela |
| 1996/1997 | FC Barcelona – Paris Saint-Germain | 1:0 (1:0) | Feijenoord Stadion, Rotterdam |
| 1997/1998 | Chelsea F.C. – VfB Stuttgart | 1:0 (0:0) | Råsundastadion, Sztokholm |
| 1998/1999 | S.S. Lazio – Real Mallorca | 2:1 (1:1) | Villa Park, Birmingham |
Europejskie puchary to ciągła ewolucja. Na naszych oczach obserwujemy zmiany w schemacie rozgrywek czy nazwach poszczególnych turniejów. Jedne, takie jak Puchar Zdobywców Pucharu wymierają, inne takie jak Liga Konferencji powstają. Jedno jest pewne, UEFA nie pozwoli nam się nudzić.
